Thị trường ô tô 2017: Một năm đầy sóng gió

Báo Điện tử Đài tiếng nói Việt Nam

Thị trường ô tô 2017: Một năm đầy sóng gió

Được kỳ vọng sẽ là một năm khởi sắc sau những tăng trưởng khả quan của năm 2016, tuy nhiên, thị trường ô tô 2017 lại hoàn toàn đi ngược với dự đoán.

Sau một năm 2016 khá thành công với hơn 300.000 xe được bán ra, nhiều chuyên gia đã dự đoán năm 2017 thị trường sẽ tiếp tục khởi sắc. Hiệp hội các nhà sản xuất Ô tô Việt Nam (VAMA) thậm chí còn dự báo thị trường ô tô năm 2017 sẽ tiếp tục tăng trưởng khoảng 10% và đạt con số kỷ lục 350.000 xe. Tuy nhiên đến thời điểm hiện tại mọi thứ đã hoàn toàn trái ngược.

Những “cơn bão” giảm giá kích cầu tiêu dùng

Thực tế cơn bão giảm giá xe đã bắt đầu nhen nhóm từ cuối năm 2016. Khởi đầu chính là thương hiệu nắm giữ thị phần lớn nhất lúc đó – THACO. Tháng 12/2016, THACO bất ngờ giảm giá từ 25 – 170 triệu đồng cho các mẫu xe Mazda và 15 – 125 triệu đồng cho các mẫu xe KIA ngay thời điểm cuối năm 2016. Lý giải về việc điều chỉnh giá này đại diện THACO cho biết: “Theo lộ trình hội nhập AFTA, khi thuế suất về bằng 0% vào năm 2018, với áp lực cạnh tranh ngày càng cao, năm 2017 THACO sẽ thực hiện chiến lược tiên phong giảm giá xe nên sẽ giảm tỷ suất lợi nhuận sau thuế”.

Nội dung khi không có video

Sau những đợt giảm giá liên tiếp nhiều mẫu xe của Mazda và KIA đã xác lập những mức giá sàn thấp nhất từ trước đến nay. Mẫu xe điển hình nhất trong những đợt giảm giá kể trên là Mazda CX-5. Chỉ trong 6 tháng đầu năm mẫu crossover này đã được điều chỉnh giá tới 4 lần. Tính tới thời điểm tháng 11/2017, Mazda CX-5 đã được giảm tới hơn 200 triệu so với thời điểm được giới thiệu.

Theo ông Bùi Kim Kha, Phó Tổng Giám đốc phụ trách mảng kinh doanh xe du lịch của Thaco, Mazda CX-5 là mẫu xe giảm nhiều nhất của Mazda từ năm trước đến nay, khoảng hơn 200 triệu đồng và Thaco xác định năm nay mẫu xe này sẽ không có lợi nhuận.

Không thể đứng ngoài cuộc đua giảm giá kể trên, các ông lớn tại thị trường Việt Nam đều liên tiếp nhập cuộc ngay sau đó. Toyota Việt Nam (TMV) đối thủ chính của THACO trong cuộc đua doanh số nhiều năm nay cũng đã phá bỏ thói quen “giữ giá” lâu nay của mình để nhập cuộc.

Đầu tiên vào tháng 6/2017, TMV giảm giá mẫu xe đang có doanh số không tốt là Camry từ 20 – 90 triệu đồng. Tuy nhiên, chỉ ngay sau đó ít ngày TMV lại giảm tiếp 2 mẫu xe ăn khách của mình là Innova và Vios với mức giảm 30 -65 triệu đồng. Điều này đã khiến ông vua doanh số tại Việt Nam là Toyota Vios lần đầu tiên có mức giá thấp kỷ lục chỉ từ 564 triệu đồng.

Chỉ sau đó nửa tháng đến tháng 7/2017 một cái tên khác cũng bắt đầu tham gia vào cuộc chiến giảm giá là Hyundai Thành Công (HTC) khi ông lớn này điều chỉnh từ nhập khẩu sang lắp ráp CKD mẫu xe nhỏ Grand i10. Sau động thái lắp ráp Grand i10, HTC giảm giá sâu từ 15 – 70 triệu đồng các mẫu xe của mình. Hai mẫu xe hưởng chế độ ưu đãi tốt nhất thời điểm đó là SantaFe và Elantra cùng với mức giảm 70 triệu đồng.

Cuộc đua giảm giá lần lượt lan sang các thương hiệu xe nhỏ khác là Suzuki, Mitsubishi, Nissan…. Nhưng nhắc đến giảm giá xe cái tên ấn tượng nhất trong năm 2017 có lẽ là Honda Việt Nam (HVN).

Đầu tiên là mẫu Accord được HVN liên tục giảm giá, với 2 đợt giảm giá liên tiếp tới gần 300 triệu đã hình thành 1 mức giá sàn mới cho mẫu sedan này. Cái tên gây nên 1 cú sốc trong năm 2017 là Honda CR-V. Đầu tháng 9/2017, HVN bất ngờ giảm giá tới hơn 200 triệu cho mẫu crossover này. Khác hoàn toàn với mẫu Accord khi đang có doanh số không tốt, CR-V thời điểm đó vẫn duy trì doanh số rất ổn định. Cú giảm giá mạnh nhất thời điểm đó đã giúp CR-V xả “sạch kho” chỉ trong chưa đến 1 tuần.

Người người – Nhà nhà đi mua CR-V đã tạo nên cơn sốt thực sự thời điểm đó. Trao đổi với PV, đại diện truyền thông Honda Việt Nam cho biết đã có gần 1.200 chiếc CR-V được bán ra chỉ trong 6 ngày giảm giá. Điều này đã khiến doanh số bán hàng của CR-V trong tháng 9 đạt tới 1.325 xe gần bằng cả 8 tháng đầu năm cộng lại.

Giảm giá sâu, “thượng đế” vẫn đợi…

Các hãng giảm giá nhắm kích cầu người tiêu dùng, tuy nhiên, việc giá xe liên tục được điều chỉnh đã khiến mọi người rơi vào tâm lý hoang mang và chờ đợi. Thay vì xuống tiền mua xe luôn thì khách hàng lại đợi giá xe chạm đáy mới mua.

Đồng thời, thông tin thuế nhập khẩu xe từ khu vực ASEAN sẽ về 0% từ 1/1/2018 cũng khiến nhiều người ngóng chờ, hy vọng sẽ mua được xe giá rẻ nên không vội mua xe. Theo các chuyên gia kinh tế dự đoán, nếu thuế NK giảm về 0% thì giá xe nhập khẩu có thể sẽ giảm từ 15 – 20% tùy các dòng xe.

Những yếu tố này đã tác động không nhỏ tới kết quả chung của toàn thị trường ô tô năm 2017. Tính đến thời điểm hiện tại (trong 11 tháng của năm 2017), toàn thị trường chỉ tiêu thụ được 244.873 xe, sụt giảm khoảng 10% so với cùng kỳ năm ngoái (271.132 xe). Đáng chú ý là thị trường ô tô sụt giảm ở tất cả các chủng loại xe. Xe ô tô du lịch giảm 12%; xe thương mại giảm 5% và xe chuyên dụng giảm 15% so với cùng kì năm ngoái. Lượng xe lắp ráp trong nước tiêu thụ từ đầu năm giảm tới 19% so với cùng kỳ.


Những yếu tố này đã tác động không nhỏ tới kết quả chung của toàn thị trường ô tô năm 2017. Tính đến thời điểm hiện tại (trong 11 tháng của năm 2017), toàn thị trường chỉ tiêu thụ được 244.873 xe, sụt giảm khoảng 10% so với cùng kỳ năm ngoái (271.132 xe). Đáng chú ý là thị trường ô tô sụt giảm ở tất cả các chủng loại xe. Xe ô tô du lịch giảm 12%; xe thương mại giảm 5% và xe chuyên dụng giảm 15% so với cùng kì năm ngoái. Lượng xe lắp ráp trong nước tiêu thụ từ đầu năm giảm tới 19% so với cùng kỳ.


Bên cạnh đó, lượng xe nhập khẩu cũng đang dần sụt giảm đặc biệt là các tháng cuối năm 2017. Cụ thể, theo báo cáo mới nhất của Tổng cục Hải Quan, trong tháng 11/2017 cả nước đã nhập khẩu 6.422 xe ô tô nguyên chiếc các loại đạt giá trị hơn 168 triệu USD. Cộng dồn từ đầu năm cả nước đã nhập khẩu 83.585 xe ô tô nguyên chiếc các loại. Đáng chú ý nhất trong những báo cáo gần đây của Tổng cục Hải Quan là việc lượng ô tô nguyên chiếc dưới 9 chỗ tiếp tục sụt giảm về lượng. Trong tháng 11/2017 cả nước chỉ nhập khẩu 592 chiếc ô tô dưới 9 chỗ và giá trị chỉ hơn 16 triệu USD.

Lượng ô tô dưới 9 chỗ liên tục sụt giảm trong những tháng cuối năm, từ tháng 9/2017 lượng xe dưới 9 chỗ đã giảm xuống mức dưới 1.000 xe/tháng. Trong khi con số này những tháng trước thường duy trì ở mức trung bình gần 4.000 xe/tháng. Lũy kế từ đầu năm 2017 cả nước đã nhập khẩu 35.002 xe ô tô nguyên chiếc dưới 9 chỗ có giá trị hơn 637 triệu USD.

Chính sách thay đổi, xe nhập khẩu khó về, xe nội lên ngôi

Nhiều người kỳ vọng vào việc giá xe sẽ giảm sâu vào năm 2018 khi thuế nhập khẩu nhiều mẫu xe từ khu vực ASEAN sẽ trở về 0%. Tuy nhiên, kỳ vọng này nhiều khả năng sẽ khó thành hiện thực khi mới đây Chính phủ đã ban hành nhiều Nghị định mới được xem là rào cản nhằm tránh tình trạng nhập khẩu ồ ạt các mẫu xe về Việt Nam.

Đơn cử như Nghị định 116/2017 hiện đang được đánh giá là gây nhiều khó khăn cho các nhà nhập khẩu ô tô cả nhỏ lẻ cũng như chính hãng. Nhiều thương hiệu lớn có xe nhập khẩu từ ASEAN như Toyota, Honda, Ford… đã phải đưa ra thông báo hoãn, hủy các đơn hàng nhập khẩu từ ASEAN cho đến tháng 2/2018.

Lý do được đưa ra là do vướng mắc, chưa đáp ứng được các quy định trong Nghị định 116/2017 của Chính phủ. Thời điểm hiện tại, nguồn cung các mẫu xe của Toyota, Ford và Honda đang dần khan hiếm, khiến giá bán các mẫu xe nhập khẩu của nhiều hãng có chiều hướng tăng lên dịp cuối năm.

Một nghị định khác cũng đang được quan tâm dịp cuối năm 2017 là nghị định 125/2017 mới đây. Nghị định mới này quy định điều kiện được ưu đãi thuế nhập khẩu linh kiện đối với các hãng xe.

Theo ông Phạm Anh Tuấn, Tổng Trưởng ban kế hoạch chiến lược Toyota Việt Nam cho biết, những tiêu chí này không khó để đạt được. Nếu một xe bán khoảng 500 chiếc mỗi tháng, thì lượng xe cần sản xuất tối thiểu trong một giai đoạn 6 tháng đã là 3.000 chiếc. Ba hãng tiềm năng nhất chắc chắn đạt là Trường Hải, Hyundai Thành Công và Toyota Việt Nam.

Việc được ưu đãi thuế nhập khẩu linh kiện sẽ giúp sản phẩm của các hãng xe trên tăng sức cạnh tranh đối với các xe nhập khẩu. Điều này cũng giúp giá bán xe giảm xuống và khả năng tiếp cận các sản phẩm này dễ dàng hơn với người tiêu dùng trong nước.

Tính đến thời điểm hiện tại cũng chỉ có 3 thương hiệu kể trên công bố giá bán các mẫu xe lắp ráp của mình ở thời điểm 1/1/2018. Trong đó, Thaco đã công bố giá bán toàn bộ các mẫu xe KIA và Mazda, Toyota Việt Nam đã công bố giá bán toàn bộ các mẫu xe CKD của mình còn Hyundai Thành Công mới chỉ công bố giá bán Grand i10 cho năm 2018 còn giá những mẫu xe còn lại hiện vẫn chưa được công bố.

Với những chính sách mới kể trên nhiều khả năng thị trường ô tô Việt Nam sẽ khó có thể bùng nổ ngay thời điểm 1/1/2018. Mọi thứ hiện tại vẫn khá mung lung với cả các nhà sản xuất cũng như người tiêu dùng. Tất cả vẫn chờ những chính sách nhất quán cũng như những hướng đi cụ thể để có thể lựa chọn những thời điểm bùng nổ cho riêng mình. Năm 2018 vẫn sẽ là một năm bản lề để áp dụng nhiều chính sách cũng như hướng đi mới cho thị trường ô tô Việt Nam./.

Các doanh nghiệp Việt nổi lên trong ngành công nghiệp ô tô năm 2017