Toàn cảnh lễ hội đầu xuân 2018: Bớt hỗn loạn giảm tranh cướp

Báo Điện tử Đài tiếng nói Việt Nam

Tháng Giêng xuân Mậu Tuất khép lại cũng là lúc các lễ hội đầu năm trong cả nước cơ bản đã kết thúc. Nhắc đến mùa lễ hội những năm trước, đặc biệt là lễ hội miền Bắc, ngoài không khí tươi vui, cảnh chen lấn, xô đẩy, tranh cướp lộc, cướp phết đầy bạo lực tràn ngập trên các phương tiện truyền thông khiến nhiều người lắc đầu ngán ngẩm. Tuy nhiên, mùa lễ hội năm nay, những hình ảnh phản cảm đã được hạn chế đi rất nhiều.

Đạt được kết quả bước đầu này, Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch đã có sự chỉ đạo sát sao, sự vào cuộc quyết liệt của chính quyền địa phương trong công tác quản lý và tổ chức lễ hội, từ đó đưa ra các giải pháp tổ chức lễ hội phù hợp, hiệu quả, hạn chế những những vấn đề tồn tại trong mùa lễ hội trước. Phóng viên VOV.VN đã có cuộc trao đổi với bà Trịnh Thị Thủy, Thứ trưởng Bộ VHTT&DL về công tác quản lý lễ hội đầu năm 2018.

PV: Bà đánh giá như thế nào về thực trạng lễ hội đầu năm 2018?

Thứ trưởng Trịnh Thị Thủy: Nhìn chung, lễ hội năm nay diễn ra yên ả, thanh bình đúng với bản chất của lễ hội. Những hình ảnh chen lấn xô đẩy, tranh cướp đã không diễn ra, thay vào đó là sự trật tự, nền nếp khác hẳn những năm trước. Lễ hội Đền Sóc có hình thức tổ chức mới, không cướp lộc; Lễ hội Ném Thượng (Bắc Ninh) năm thứ ba không tổ chức chém lợn công khai giữa sân đình; Hội Đả cầu, cướp phết ở Bàn Giản (Vĩnh Phúc) diễn ra an toàn, không có nội dung tổ chức cướp phết mà chỉ thực hành, trình diễn nghi lễ, Lễ hội Đền Trần Nam Định đảm bảo an ninh trật tự, không còn hình ảnh đưa tiền lấy ấn.

Có thể thấy, công tác quản lý và tổ chức Lễ hội đầu Xuân Mậu Tuất 2018 đã có sự chuyển biển rõ rệt so với các mùa lễ hội trước, công tác an ninh trật tự, an toàn xã hội được đảm bảo; các giá trị văn hóa truyền thống của lễ hội được phát huy, các hoạt động văn hóa, thể thao, trò chơi dân gian truyền thống ngày càng được hấp dẫn cho nhân dân và du khách vào dịp đầu xuân.

Bên cạnh những kết quả đã đạt được, công tác quản lý và tổ chức lễ hội vẫn còn một số hạn chế như: một số địa phương chưa làm tốt công tác tuyên truyền về ý nghĩa, giá trị lịch sử văn hóa truyền thống của lễ hội; một số lễ hội vẫn còn để xảy hình ảnh phản cảm, bạo lực, mất vệ sinh môi trường, vi phạm các quy định về thực hiện nếp sống văn minh trong lễ hội; công tác an ninh trật tự, vệ sinh môi trường ở một số lễ hội chưa đảm bảo... Để khắc phục tình trạng này, trước trong và sau lễ hội Bộ VHTT&DL đã yêu cầu địa phương gửi báo cáo và có biện pháp xử lý, chấn chỉnh kịp thời.

PV: So với những năm trước, có thể thấy lễ hội đầu năm nay bớt lộn xộn hơn. Điều này cho thấy công tác quản lý lễ hội của Bộ VHTT&DL có nhiều hiệu quả. Bà có thể chia sẻ về những điểm mới trong công tác quản lý mùa lễ hội năm nay?

Thứ trưởng Trịnh Thị Thủy: Hướng tới mùa lễ hội năm 2018 diễn ra an toàn, giảm bớt những vấn đề tồn tại ở các mùa lễ hội trước, ngay từ đầu năm 2018, Bộ VHTT&DL đã triển khai một số nội dung như: Ban hành các văn bản chỉ đạo địa phương thực hiện nghiêm các quy định của Đảng và nhà nước trong công tác quản lý và tổ chức lễ hội;

Hội Nghị triển khai công tác quản lý và tổ chức lễ hội năm 2018 đã chỉ đạo các địa phương tăng cường công tác quản lý và tổ chức lễ hội trên địa bàn, đặc biệt đối với những địa phương còn để xảy ra những hình ảnh phản cảm, chen lấn, xô đẩy, bao lực trong lễ hội xây dựng phương án khắc phục, đồng thời yêu cầu địa phương cam kết không để những hiện tượng trên tái diễn trong mùa lễ hội năm 2018. Hướng dẫn địa phương tăng cường công tác tuyên truyền về ý nghĩa, giá trị văn hóa truyền thống của lễ hội, di tích và thực hiện nếp sống văn minh trong lễ hội.

Ngay từ đầu mùa lễ hội, Bộ trưởng Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch ban hành Kế hoạch số 623/KH-BVHTTDL ngày 12/2/2018 phân công nhiệm vụ cụ thể về công tác quản lý hoạt động lễ hội Xuân Mậu Tuất 2018 để mùa lễ hội diễn ra an toàn, thiết thực, tiết kiệm, đáp ứng nhu cầu hưởng thụ các giá trị di sản văn hóa của nhân dân.

PV: Lễ hội năm nay vẫn còn cảnh bạo lực, tái diễn cảnh chen chúc cầu an, xoa tiền lẻ vào tượng phật, đốt vàng mã… Theo bà, nguyên nhân vì sao những tình trạng này qua nhiều năm vẫn còn tồn tại? Những khó khăn trong công tác quản lý lễ hội mà Bộ VHTT&DL gặp phải?

Thứ trưởng Trịnh Thị Thủy: Bên cạnh những kết quả đã đạt được, lễ hội đầu Xuân Mậu Tuất 2018 vẫn còn xảy ra hình ảnh phản cảm, chen lấn, xô đẩy… nguyên nhân được xác định là: Do không gian di tích, lễ hội chật hẹp, số người tham gia lễ hội ngày càng đông, đây là nguyên nhân chính gây nên tình trạng quá tải ở một số điểm di tích, khu danh thắng, nơi tổ chức lễ hội.

Do nhu cầu, mục đích của người tham gia lễ hội có nhiều biến đổi so với trước đây, đồng thời ý thức chấp hành và thực hiện các quy định của pháp luật về quản lý và tổ chức lễ hội của người dân chưa cao. Công tác tuyên truyền giới thiệu về ý nghĩa, giá trị của di tích, lễ hội chưa phong phú, hiệu quả chưa cao.

Trong công tác quản lý lễ hội trong thời gian vừa qua, một số vấn đề nổi cộm, khó khăn vẫn tồn tại như: việc cấp phép tổ chức lễ hội ở một số địa phương chưa có sự giám sát chặt chẽ của cơ quan quản lý nhà nước có thẩm quyền, dẫn đến một số lễ hội không phải truyền thống của địa phương nhưng vẫn tổ chức, vì vậy không phát huy được giá trị văn hóa truyền thống; trách nhiệm của các thành viên Ban Tổ chức một số lễ hội chưa cao, sự phối hợp giữa các tiểu ban chưa chặt chẽ, chưa kịp thời giải quyết những phát sinh tiêu cực trong lễ hội; vai trò, trách nhiệm của chính quyền địa phương một số nơi chưa thực sự được phát huy, chưa nhận thức đầy đủ về tầm quan trọng của lễ hội trong đời sống văn hóa cộng đồng.

Nội dung khi không có video

Hình ảnh chen chúc tại Lễ hội Đền Trần

PV: Bộ VHTT&DL có những phương hướng quản lý như thế nào để trong các năm tới, lễ hội diễn ra lành mạnh, hạn chế tối đa những hình ảnh không đẹp?

Thứ trưởng Trịnh Thị Thủy: Để tăng cường công tác quản lý lễ hội trong thời gian tới, Bộ VHTT&DL tiếp tục tăng cường công tác quản lý và hướng dẫn các địa phương triển khai thực hiện các văn bản của Đảng, Nhà nước về xây dựng và phát triển văn hóa, con người Việt Nam đáp ứng yêu cầu phát triển bền vững đất nước;

Hoàn thiện văn bản quản lý lễ hội và tham mưu, trình Chính phủ ban hành Nghị định quy định về quản lý và tổ chức lễ hội nhằm tạo cơ sở pháp lý cho công tác quản lý và tổ chức lễ hội được thực hiện thống nhất;

Tăng cường công tác kiểm tra, thanh tra và quy định các biện pháp chế tài đủ mạnh để xử lý vi phạm trong hoạt động lễ hội; có những quy định đối với những trường hợp phải tạm ngừng lễ hội.

Bộ VHTT&DL sẽ phối hợp với các cơ quan nghiên cứu, các nhà khoa học, chính quyền địa phương và cộng đồng tổ chức đối thoại tìm biện pháp xử lý dứt điểm những lễ hội còn duy trì các tập tục không phù hợp.

PV: Xin cảm ơn bà./.

Lễ hội đầu xuân 2018 qua ảnh