Bí mật về cầu không vận quân sự giúp Syria của Nga

Báo Điện tử Đài tiếng nói Việt Nam

Bí mật về cầu không vận quân sự giúp Syria của Nga

Cầu không vận quân sự bí mật của Nga đã giúp Tổng thống Syria Basahr al-Assad lật ngược tình thế ngoạn mục ngay trong thời điểm gian khó nhất.


Từ Rostov đến Damascus

T

heo thông tin từ một phóng sự điều tra đặc biệt của Reuters, các nhà thầu quân sự tư nhân của Nga đã được yêu cầu thực hiện những chuyến bay bí mật đến Syria từ một góc riêng tại sân bay Rostov ở miền Nam nước Nga.

Mới đây nhất, hồi đầu tháng 4, phóng viên Reuters phát hiện khoảng 130 người mang những balo kiểu quân sự xếp thành hàng trước 4 quầy làm thủ tục xuất cảnh tại sân bay Rostov. Đáng chú ý, các quầy làm thủ tục này không hề có thông tin về chuyến bay hay địa điểm mà họ sắp đến.

Cũng theo Reuters, chiếc máy bay Airbus 320 được thuê trọn gói để chở 130 người này đến thủ đô Damascus đã đậu sẵn ở đường băng sân bay Rostov. Họ là những người làm việc cho các nhà thầu quân sự tư nhân của Nga có nhiệm vụ hỗ trợ bí mật cho Tổng thống Syria Bashar al-Assad trong cuộc chiến chống lại các nhóm phiến quân kéo dài suốt 6 năm qua.

Những chiếc Airbus 320 sử dụng cho mục đích thiết lập cầu không vận này nằm trong số hàng chục máy bay thuộc các tập đoàn hàng không lớn của châu Âu và Mỹ được bán lại cho mạng lưới các công ty trung gian trước khi đến tay các hãng hàng không Trung Đông đang phải chịu lệnh trừng phạt của Mỹ với cáo buộc hậu thuẫn Chính phủ Syria.

Tổng thống Nga Putin và người đồng cấp Syria al-Assad tại cuộc gặp ở Sochi, Nga tháng 11/2017. Ảnh: Reuters

Theo thông tin mà Reuters thu thập được, những chuyến bay đi và về từ Rostov đến Damascus được hãng hàng không Cham Wings của Syria điều hành. Hãng này cũng nằm trong danh sách trừng phạt của Mỹ từ năm 2016 với cáo buộc hỗ trợ vận chuyển vũ khí và trang thiết bị cho lực lượng tình báo Syria.

Những chiếc máy bay bí mật này của hãng Cham Wings- chủ yếu hạ cánh xuống Rostov vào lúc nửa đêm- không hề xuất hiện trong lịch trình bay của hãng và chỉ cất cánh từ 2 địa điểm là Damascus hoặc Latakia- nơi có căn cứ quân sự của Nga ở Syria.

Phá vỡ kế hoạch cô lập đường không của Mỹ

Để có thể duy trì lâu dài chiến dịch chống phe đối lập, quân Chính phủ Syria phụ thuộc rất nhiều vào sự hỗ trợ của các đồng minh như Nga và Iran. Cách thức hỗ trợ hiệu quả và nhanh nhất chính là vận chuyển trang thiết bị quân sự cho quân Chính phủ Syria qua đường hàng không.

Nhận thức rõ điều này, Mỹ đã tìm cách cắt đứt mọi mối liên lạc giữa Nga với các hãng hàng không có chuyến bay đến Syria hoặc Iran. Bộ Tài chính Mỹ đã liệt rất nhiều hãng hàng không như vậy vào “danh sách đen”. Không chỉ dừng ở đó, nhiều công ty cũng bị Bộ Tài chính Mỹ trừng phạt với cáo buộc “đứng ra làm trung gian”.

Giám đốc Văn phòng Kiểm soát Tài sản Nước ngoài thuộc Bộ Tài chính Mỹ John E. Smith nhấn mạnh: “Điều này thể hiện quyết tâm của chúng tôi nhằm vào bất kỳ đối tượng nào muốn hỗ trợ Tổng thống al-Assad và chính quyền của ông ta”.

Trong vài năm qua, hàng chục chiếc máy bay thuộc sở hữu của 2 hãng hàng không Ukraine là Khors và Dart đã được các hãng hàng không Iran và Syria thuê hoặc mua lại. Một trong hai hãng này là Khors đã bị Bộ Thương mại Mỹ liệt vào “danh sách đen” với cáo buộc xuất khẩu máy bay sang Iran và Syria mà không được Mỹ chấp thuận.

Tuy nhiên, gần đây, Khors và Dart đã tìm cách “lách lệnh trừng phạt” của Mỹ bằng cách thuê hoặc mua 84 máy bay Airbus hoặc Boeing cũ của Mỹ sau khi những chiếc máy bay này đã trải qua “tầng tầng lớp lớp” các công ty trung gian không chịu lệnh trừng phạt của Mỹ. Trong số 84 chiếc máy bay này, 40 chiếc đã được sử dụng tại Iran, Syria và Iraq.

Đến tháng 9, Bộ Tài chính Mỹ liệt cả Khors và Dart vào “danh sách đen” với lý do hai hãng này đã hỗ trợ các hãng hàng không chịu lệnh trừng phạt của Mỹ mua sắm các máy bay do Mỹ chế tạo. Cả Khors và Dart đều lên tiếng khẳng định mình không làm gì sai trái.

Chân dung Tổng thống Nga Putin và Tổng thống Syria al-Assad tại khu vực ngoại ô Đông Ghouta. Ảnh: Reuters

Giới chức Mỹ thừa nhận, rất khó để có thể ngăn chặn việc các hãng hàng không quốc tế cung cấp máy bay cho các hãng hàng không ở Syria và Iran. Các hãng này đơn giản chỉ cần chuyển số máy bay này qua một nước thứ 3 trước khi tuồn sang Syria hoặc Iran, khi đó, toàn bộ thông tin về số máy bay này sẽ được “phù phép” để biến mất hoàn toàn.

Cụ thể, một trong số những chiếc A320 mà hãng Cham Wings đang vận hành để vận chuyển trang thiết bị quân sự từ Rostov đến Syria được đăng ký sở hữu của công ty trách nhiệm hữu hạn ILFC của Iran- công ty con của AerCap, một trong những hãng cho thuê máy bay lớn nhất thế giới.

Theo Cục Hàng không Ireland, từ tháng 1/2015, chiếc máy bay mang mã hiệu EI-DXY này đã không còn nằm trong danh sách đăng ký của Ireland. 2 tháng sau, chiếc máy bay này lại xuất hiện tại Ukraine dưới tên chủ đăng ký mới là Gresham Marketing ở Đảo Virgin của Anh.

Đến tháng 3/2015, Gresham Marketing cho Dart thuê lại EI-DXY và mã hiệu chiếc máy bay này chuyển thành UR-CNU. Đến tháng 8/2015, chiếc máy bay này lại thuộc quyền sở hữu của Khors./.