Người Việt hại nhau bằng "rau hai luống, lợn hai chuồng"

Báo Điện tử Đài tiếng nói Việt Nam

Rau hai luống, lợn hai chuồng – cách làm này đã khiến nhiều người bị ám ảnh nỗi lo mất vệ sinh an toàn thực phẩm.


Thịt có chất tạo nạc, rau có thuốc trừ sâu hay tôm bơm tạp chất… không còn quá xa lạ với người tiêu dùng và càng ngày càng ở mức rùng rợn, ghê sợ hơn. Các sự việc liên tiếp bị phát hiện gây rúng động dư luận khiến người tiêu dùng thêm lo sợ mỗi khi lựa chọn thực phẩm.

Câu chuyện bắt gặp người nông dân phun thuốc sâu ở vườn chè, sáng hôm sau đã thấy họ hái. Khi hỏi về việc không lo sợ thuốc thì được đáp lại bằng việc một luống chè riêng để nấu uống, luống chè phun thuốc là chè hái mang ra chợ bán đã cho thấy một thực tế về quy trình sản xuất thực phẩm không đảm bảo vệ sinh an toàn thực phẩm.

Cùng trên một thửa vườn, trồng một luống rau sạch, để ăn; một luống sử dụng thuốc trừ sâu, chất kích thích, để bán. Nuôi lợn cũng thế. Có thứ lợn nuôi bằng rau cám. Có thứ nuôi bằng thức ăn tăng trọng, chất tạo nạc nguy hại.

Không chỉ là hội chứng “rau hai luống, lợn hai chuồng”, ngày càng nhiều hơn tình trạng sản xuất, buôn bán, vận chuyển thực phẩm, hàng hóa độc hại.

Chủ nhiệm Ủy ban Tư pháp Lê Thị Nga từng cho biết: “Vi phạm vệ sinh an toàn thực phẩm ở mức rất báo động, vấn nạn này đã đẩy người dân vào tình thế “tiến thoái lưỡng nan”. Không ăn thì không thể tồn tại, ăn thì phó mặc may rủi cho số phận, bệnh đến lúc nào biết lúc ấy”.

Cà phê pin, chè trộn tạp chất

Ngày 16/4/2018, Phòng Cảnh sát môi trường Công an tỉnh Đắk Nông bắt quả tang cơ sở chế biến kinh doanh nông sản của bà Nguyễn Thị Thanh Loan, thôn 13 xã Đắk Wer, H.Đắk R'lấp đang pha trộn hỗn hợp gồm vỏ cà phê, sỏi nhỏ, than pin.

Tại đây, lực lượng chức năng ghi nhận có có hàng chục tấn cà phê bẩn đã được trộn lẫn với đất, bột đá. Cơ quan công an cũng thu giữ 2 chậu chứa bột đen lấy từ pin con ó (khoảng 35kg), 1 xô chứa nước màu đen (khoảng 10kg) đã được hòa tan.

Bà Loan thừa nhận hàng chục tấn cà phê bẩn được bà bán cho bà Phan Thị Dung (56 tuổi, Giám đốc công ty TNHH sản xuất thương mại Thảo Dung ở Bình Phước) để trộn vào hạt hồ tiêu để xuất bán với tỷ lệ 18,34 %.

Còn theo thông tin của Ban chỉ đạo Quốc gia chống buôn lậu, gian lận thương mại và hàng giả, Ban chỉ đạo 389 đã xác định một sơ cơ sở sản xuất chè thuộc huyện Yên Sơn (Tuyên Quang) và huyện Đoan Hùng (Phú Thọ) pha trộn các loại tạp chất không rõ nguồn gốc, nhằm làm tăng trọng lượng chè. Tạp chất ở đây được cho là bột năng, bột sắn hoặc bột đá pha trộn. Cá biệt có cơ sở đã pha nhiều loại hóa chất tạo màu (làm cho nước chè có màu xanh theo ý muốn).

Ngoài ra, toàn bộ chè tươi khi thu hoạch về được đổ thành từng đống ngay dưới nền sân đầy bùn đất, bụi bẩn. Công nhân không sử dụng dụng cụ đảm bảo vệ sinh khi làm việc, tự do đi giày, dép từ ngoài đường, ngoài vườn đi thẳng vào khu vực sơ chế, đi lên cả chè tươi, chè đang sơ chế.

Vinaca sản xuất thuốc ung thư giả bằng than tre là vụ việc mới nhất, gây chấn động xã hội. Bởi, không chỉ ảnh hướng trực tiếp đến những người mang trọng bệnh mà còn khiến người tiêu dùng mất niềm tin về những giải thưởng, chứng chỉ được các "Hội" trao cho doanh nghiệp.

Rau phun thuốc sâu, ủ chất bảo quản; lợn tiêm thuốc an thần, cho ăn chất tạo nạc…

Khuya 28/9/2017, lực lượng liên ngành của Cục cảnh sát Môi trường - Bộ Công an ập đến cơ sở giết mổ Xuyên Á (huyện Củ Chi, TP HCM) bắt quả tang hai nhân viên bơm thuốc cho heo. Gần 4.000 con heo bị tiêm thuốc Combistress, một loại thuốc an thần nhằm làm cho heo không căng thẳng và ngủ, để hạn chế heo chết, bị thương trong quá trình vận chuyển.

Thuốc này còn làm cho thịt heo sau khi giết mổ sẽ săn chắc, đỏ tươi, nhìn bắt mắt. Tồn dư thuốc Combistress trong thịt heo sẽ làm cho người ăn phải mắc các bệnh về thận, tiêu hóa, thần kinh…

Thịt lợn có tồn dư thuốc an thần sẽ ảnh hưởng nghiêm trọng tới người tiêu dùng, gây ra rối loạn hoạt động, ức chế thần kinh, hạ huyết áp, bệnh về đường tiêu hóa, thậm chí gây ra trầm cảm, không minh mẫn, thiểu năng trí tuệ....

Nội dung khi không có video

Thuốc ung thư bằng than tre

Ngày 8/4/2018, Công an quận Kiến An, TP Hải Phòng cho biết đơn vị này kiểm tra cơ sở sản xuất thực phẩm chức năng và hóa mỹ phẩm do bà Đào Thị Chúc (trú phường Ngọc Sơn, quận Kiến An) và phát hiện các công nhân tại đây đang đổ bột than tre tán mịn vào các ruột vỏ thuốc con nhộng, đóng gói bán cho bệnh nhân ung thư.

Lực lượng công an xác định cơ sở này có 10 công nhân làm việc dưới sự quản lý của Chúc. Các sản phẩm gồm: Vinaca Vi5 (loại 874 ml), Vinaca ung thư CO3.2, Baby Vinaca Vi6, Vinaca Activated Carbon đa dụng, Vinaca vi lượng (nhỏ mũi), Vinaca đa dụng và một số chất bột cùng chất lỏng không nhãn mác khác.

Bà Chúc thừa nhận nguyên liệu chủ yếu để sản xuất các sản phẩm Vinaca ung thư CO3.2, Vinaca baby Vi6… là bột than tre nứa.

Với quy mô khác nhau, có thể những người sản xuất ra thực phẩm bẩn sẽ không tự sản xuất “một luống rau khác”, “một chuồng lợn khác” nhưng chắc chắn họ sẽ không sử dụng sản phẩm do mình tạo ra.

Đồng tiền che mất lương tâm

Là đất nước nông nghiệp, Việt Nam có đến 70% dân số làm việc trong lĩnh vực này. Thế nhưng, nghịch lý tại sao người dân không có đồ ăn, thực phẩm sạch để sử dụng? Khi mà tất cả các loại đồ ăn, thức uống bị nghi ngờ là ngấm hóa chất, tạp chất, chất bảo quản.

Thực phẩm không an toàn hay thực phẩm bẩn có chứa các vi khuẩn, vi rút, ký sinh trùng hoặc hóa chất gây hại… dẫn tới những hệ lụy trầm trọng, ảnh hưởng trực tiếp đến đời sống và sức khỏe người dân.

Thực phẩm bẩn là nguyên nhân gây ra hơn 200 loại bệnh, từ nhẹ như tiêu chảy đến nặng và nguy hiểm như các bệnh mạn tính, ung thư... ảnh hưởng đến chất lượng giống nòi Việt Nam, làm mất niềm tin của người tiêu dùng trước những giá trị về kinh tế, văn hóa và đạo đức do con người tạo ra.

Trần Ngọc Vinh (Đại biểu Quốc hội Hải Phòng Khóa XIII): “Con đường đến nghĩa địa chưa bao giờ nhanh như thế!”.

Theo Tổ chức Y tế Thế giới (WHO), mỗi năm có khoảng 10% dân số thế giới bị ngộ độc do ăn thức ăn nhiễm độc, trong số đó có hàng trăm nghìn người bị chết vì nguyên nhân thực phẩm không an toàn.

Ở Việt Nam, tỷ lệ thực phẩm không an toàn cao. Số lượng các vụ ngộ độc thực phẩm cũng như số người nhiễm độc thực phẩm do các tác nhân xuất hiện trong thực phẩm tăng lên, đặc biệt là các trường hợp mắc bệnh nhiễm trùng bởi thực phẩm.

Trong 3 tháng đầu năm 2018, trên phạm vi cả nước đã xảy ra 20 vụ ngộ độc thực phẩm, làm 502 trường hợp bị ngộ độc trong đó có 3 người đã tử vong.

Đỉnh điểm là tháng 3/2018 đã xảy ra 12 vụ ngộ độc thực phẩm khiến 216 người phải nhập viện, 3 người tử vong. Nguyên nhân gây ngộ độc thực phẩm được xác định chủ yếu do độc tố tự nhiên, vi sinh vật, do hóa chất; còn một số vụ khác chưa xác định được nguyên nhân.

Hơn nữa, theo xếp hạng của WHO, Việt Nam nằm trong 50 nước thuộc top 2 của bản đồ ung thư thế giới (50 nước cao nhất thuộc top 1). Cụ thể, trong số 172 quốc gia và vùng lãnh thổ được xếp hạng, nước ta đứng ở vị trí 78 với tỷ lệ chết vì ung thư là 110 ca/100.000 người, tương đương với các quốc gia Somalia, Phần Lan và Turmenistan.

Còn theo báo cáo của Viện nghiên cứu và Phòng chống ung thư Việt Nam, tỉ lệ người bệnh mới bị ung thư của nước ta tăng nhanh, từ 68.000 ca năm 2000 lên 126.000 năm 2010. Và dự kiến đến năm 2020 con số này sẽ vượt qua 190.000 ca. Trung bình mỗi ngày nước ta có khoảng 315 người chết vì ung thư, gấp hơn 7 lần so với tai nạn giao thông.

Theo GS.TS Nguyễn Bá Đức - Phó chủ tịch Hội Ung thư Việt Nam đa số các bệnh nhân nhiễm ung thư do môi trường, trong đó thực phẩm bẩn chiếm hàng đầu vì nó chứa các chất độc hại gây ra sự đột biến tế bào ở con người.

"Thực phẩm bẩn là quốc nạn của Việt Nam. Đó chính là nguyên nhân lớn dẫn đến tình trạng ung thư gia tăng như hiện nay. Đó cũng là một trong những lý do khiến các tế bào ung thư sinh sôi, nảy nở, đột biến tế bào mới dẫn đến nhiễm trùng cấp và mãn tính, kể cả những thói quen ăn uống xấu của đại đa số người dân cũng dẫn tới việc gia tăng ung thư".

Đồng tình với quan điểm trên, PGS.TS Trần Văn Thuấn - Giám đốc bệnh viện K cho rằng rất nhiều loại ung thư liên quan tới chế độ ăn uống gia tăng trong những năm gần đây tại Việt Nam. Tiêu biểu là ung thư đại trực tràng, tỷ lệ bệnh này ở nam giới tăng khá nhanh trong những năm gần đây. Nguyên nhân chủ yếu vẫn do môi trường sống và thói quen ăn uống chiếm tới 65%. Đặc biệt các chất bảo quản thực phẩm, các chất nhuộm màu gây ra nhiều bệnh ung thư như: dạ dày, gan, đại tràng, thực quản".

Làm gì để giải quyết vấn nạn thực phẩm bẩn?

Xóa vấn nạn thực phẩm bẩn cần sự chung tay của cả cộng đồng, cần kiểm soát an toàn thực phẩm từ khâu nuôi trồng, sản xuất, kinh doanh, chế biến, bảo quản và tiêu dùng thực phẩm.

“Người dân không thể là người tiêu dùng thông thái, đơn thương độc mã trong cuộc chiến sinh tồn chống lại thực phẩm bẩn”, Phó Thủ tướng Vũ Đức Đam phát biểu tại phiên họp Chính phủ tháng 3/2016.

Bên cạnh việc phải tăng yếu tố “sạch” trong sản xuất, phân phối thực phẩm cần nâng cao chất lượng, điều kiện sống của người dân thì mới có thể thanh lọc được vấn nạn thực phẩm bẩn đang từng ngày, từng giờ đe dọa bữa cơm của người dân. Đồng thời, người dân cần quyết tâm tẩy chay thực phẩm bẩn.

Lực lượng chức năng cần tăng cường công tác truyền thông giáo dục nhằm chuyển đổi hành vi ATTP trong sản xuất kinh doanh thực phẩm bền vững; nâng cao trách nhiệm của người sản xuất, kinh doanh thực phẩm đối với sức khỏe người tiêu dùng và giống nòi sau này.

Không những thế, nhà nước phải tăng nặng hình phạt đối với hành vi vi phạm quy định vệ sinh an toàn thực phẩm được ghi rõ trong Luật an toàn thực phẩm, Nghị định 178/2013/NĐ-CP quy định xử phạt vi phạm hành chính về an toàn thực phẩm và điều 317 Bộ Luật hình sự 2015 sửa đổi 2017.