Lợi nhuận ngân hàng tăng đột biến: Mừng hay lo?

Báo Điện tử Đài tiếng nói Việt Nam

Lợi nhuận ngân hàng tăng đột biến: Mừng hay lo?

Năm 2017 được đánh giá là năm thành công của tài chính, bao gồm toàn bộ các ngành ngân hàng, chứng khoán và bảo hiểm, nhất là khu vực ngân hàng. Đây là kết quả từ thành công của chính sách tiền tệ cũng như hành động thực thi có hiệu quả về chính sách khi ngành ngân hàng kiên định các mục tiêu tài chính ổn định và dài hạn.


LỢI NHUẬN NGÂN HÀNG TĂNG ĐỘT BIẾN

Đ

Đến thời điểm này, không chỉ các ngân hàng lớn báo lãi nghìn tỷ mà nhiều ngân hàng cổ phần khác cũng công bố mức lợi nhuận cao hơn so với năm trước. Bình quân kỳ vọng về tăng trưởng lợi nhuận trước thuế năm 2017 của toàn hệ thống ước tính ở mức 15,86%.

Lợi nhuận một số ngân hàng năm 2017. Ảnh: internet

Theo tính toán của Ủy ban Giám sát Tài chính Quốc gia, lợi nhuận trước thuế của các tổ chức tín dụng năm 2017 tăng hơn 40% so với năm 2016; lợi nhuận sau thuế cũng ước tăng 44,5%. Thu nhập từ hoạt động tín dụng tiếp tục chiếm tỷ trọng lớn trong tổng thu nhập thuần từ hoạt động kinh doanh của các tổ chức tín dụng do tín dụng tăng tương đối đều ngay từ những tháng đầu năm. Lãi thuần từ hoạt động tín dụng tăng 33,1% so với năm 2016, chiếm 79% tổng thu nhập thuần từ hoạt động kinh doanh.

Trước đó, lợi nhuận trước trích lập dự phòng rủi ro tín dụng năm 2016 ước tính tăng 10% so với 2015. Chi phí dự phòng rủi ro tín dụng chỉ tăng nhẹ 3,2% so với năm 2015, tỷ lệ chi phí dự phòng rủi ro tín dụng/lợi nhuận trước trích lập giảm từ 62,5% (năm 20155) xuống 58,5%. Lợi nhuận sau thuế ước tăng 26,8% so với năm 2015. ROA và ROE ước tính lần lượt là 0,54% và 7,87% (năm 2015 là 0,46% và 6,42%).

Ông Trương Văn Phước

Ông Trương Văn Phước, Quyền Chủ tịch Uỷ ban Giám sát Tài chính Quốc gia cho biết, hiệu suất sinh lời của hệ thống tổ chức tín dụng Việt Nam đã có sự cải thiện mạnh, trong khi hầu như các nước chỉ cải thiện nhẹ hoặc tiếp tục xu hướng giảm từ năm 2012.

Phân tích lý do giúp lợi nhuận của ngành ngân hàng tăng mạnh, ông Phước cho rằng, thu nhập từ hoạt động tín dụng tiếp tục chiếm tỷ trọng lớn trong tổng thu nhập thuần từ hoạt động kinh doanh của các tổ chức tín dụng do tín dụng tăng tương đối đều ngay từ những tháng đầu năm.

Hiệu suất sinh lời của hệ thống tổ chức tín dụng Việt Nam đã có sự cải thiện mạnh. Ảnh: internet

QUẢN TRỊ RỦI RO ĐÃ TỐT HƠN

Việc các ngân hàng báo lãi trong năm 2017 là điều đáng mừng vì ngành ngân hàng là “xương sống” của nền kinh tế tiền tệ quốc gia. Điều này đồng nghĩa với việc các ngân hàng có khả năng duy trì và phát triển mạnh các hoạt động của họ. Việc ngân hàng báo lãi trong năm vừa qua một phần lãi là để trả cổ tức cho các cổ đông và một phần giữ lại để bổ sung vào vốn chủ sở hữu của ngân hàng. Vốn chủ sở hữu của ngân hàng tăng lên sẽ tăng được quy mô hoạt động của ngân hàng.

Theo ý kiến của nhiều chuyên gia kinh tế, lợi nhuận của một số nhà băng tăng cao trong bối cảnh hoạt động ngành ngân hàng còn nhiều khó khăn là điều đáng mừng. Có được kết quả như hiện nay, là do họ đã tính toán chi li, cắt giảm chi phí hoặc có những nguồn thu từ nguồn vốn khác và dịch vụ để bù đắp cho sự thiếu hụt và giảm lợi nhuận của tín dụng.

Đánh giá về bức tranh lợi nhuận ngành ngân hàng trong năm 2017, TS. Nguyễn Trí Hiếu, chuyên gia tài chính, ngân hàng cho rằng, hệ thống ngân hàng có lợi nhuận cao trong năm 2017 do tăng trưởng tín dụng trong năm nay rất khả quan, trong khi đây luôn là nguồn sinh lời lớn nhất của ngân hàng.

TS. Nguyễn Trí Hiếu - Chuyên gia Tài chính, ngân hàng

“Với mức tăng trưởng tín dụng khoảng 18% trong năm nay, lợi nhuận của nhà băng cũng tăng trưởng theo là điều đương nhiên. Các nhà băng đã có nhiều bước tiến trong quá trình tái cơ cấu thời gian vừa qua, tác động tích cực đến lợi nhuận. Đặc biệt, phần quản trị rủi ro cũng đã tốt hơn.

Cũng theo ông Hiếu, Nghị quyết số 42/2017/QH14 về thí điểm xử lý nợ xấu của các TCTD (Nghị quyết 42) đã mở ra những quy định thông thoáng hơn giúp các ngân hàng thu giữ tài sản đảm bảo, bán nợ xấu. Một thị trường mua bán nợ cũng có thể được thành lập giúp cho việc mua bán nợ dễ dàng hơn. Tuy nhiên cho tới thời điểm này, vấn đề xử lý nợ xấu vẫn còn khá chậm.

Năm 2017, ngành ngân hàng có nhiều thành công đáng ghi nhận. Nhiều ngân hàng thương mại có lợi nhuận lớn, từ hàng ngàn đến chục ngàn tỷ đồng. Đây là kết quả bất ngờ, nhưng có thể nói là xác đáng.

Chuyên gia kinh tế Lưu Bích Hồ

“Đó là kết quả và hệ quả của tình hình nền kinh tế ổn định và tăng trưởng đột biến; tín dụng tăng cao; nợ xấu giảm bớt; doanh nghiệp thành lập mới đạt kỷ lục; các sản phẩm dịch vụ ngân hàng phát triển đa dạng; thanh khoản chung của hệ thống ngân hàng được giữ vững; lãi suất và tỷ giá được giữ hợp lý và kiểm soát tốt… Tình hình đó cũng nói lên chiều hướng phát triển lành mạnh của hệ thống ngân hàng đang được khởi động và thúc đẩy”.

Tuy nhiên theo ông Hồ, thực trạng này còn chưa bền vững. Nợ xấu chưa được giải quyết cơ bản. Thị trường chứng khoán và bất động sản có quan hệ mật thiết với hoạt động ngân hàng tuy nóng ấm nhưng vẫn chứa đựng nhiều rủi ro. Việc cải cách xử lý các ngân hàng yếu kém tiến triển chậm; tình hình quản trị của hệ thống ngân hàng hướng theo các tiêu chuẩn quốc tế hiện đại còn khoảng cách lớn. Tài khóa nhà nước còn trong tình trạng mất cân đối nặng, nợ công lớn gây áp lực mạnh lên hệ thống ngân hàng.

KỲ VỌNG LỢI NHUẬN TIẾP TỤC TĂNG TRƯỞNG DƯƠNG

92,6% TCTD kỳ vọng lợi nhuận trước thuế của đơn vị năm 2018 tăng trưởng dương. Ảnh:internet

Dự kiến trong năm 2018, 92,6% TCTD kỳ vọng lợi nhuận trước thuế của đơn vị tăng trưởng dương so với năm 2017 với mức tăng trưởng toàn hệ thống bình quân kỳ vọng đạt 19,33%, cao hơn nhiều so với mức bình quân kỳ vọng 13,4% của các TCTD tại cuộc điều tra cùng kỳ năm trước.

Quyền Chủ tịch UBGSTC Quốc gia Trương Văn Phước cho rằng, lợi nhuận của hệ thống các tổ chức tín dụng có nhiều khả quan do tín dụng giữ được tốc độ tăng trưởng ổn định như năm 2017; nợ xấu được kỳ vọng xử lý nhanh hơn và tăng thu nhập của các tổ chức tín dụng thông qua hoàn nhập dự phòng nợ xấu. Đây cũng là cơ hội để có thêm dư địa cho các tổ chức tín dụng giảm lãi suất cho vay.

Tổ chức đánh giá tín nhiệm Moody’s Investors Service đã nâng triển vọng tín nhiệm hệ thống ngân hàng Việt Nam lên mức tích cực trong 12-18 tháng tới. Cùng với đó, tỷ lệ nợ xấu của các ngân hàng Việt Nam sẽ giảm xuống mức 5,8% vào năm 2018.

Báo cáo Môi trường kinh doanh 2018 (Doing Business Report 2018) của Ngân hàng Thế giới (WB) công bố mới đây cũng cho thấy, chỉ số Tiếp cận tín dụng của Việt Nam xếp thứ hạng 29 trên tổng số 190 quốc gia được khảo sát; đạt 75 điểm trên thang điểm 100, tăng 5 điểm so với năm 2017 và cao hơn trung bình của khu vực Đông Á - Thái Bình Dương (57/100 điểm).

Lợi nhuận tăng, tăng cơ hội giảm lãi suất cho vay. Ảnh: internet

Nhận định về lợi nhuận ngân hàng năm 2018, TS. Hiếu cho rằng, đây vẫn là một câu hỏi lớn vì khi các ngân hàng tái cấu trúc sẽ phát sinh chi phí, từ đó tác động đến lợi nhuận. Dù vậy, ông kỳ vọng doanh thu từ cho vay sẽ tăng trưởng tốt hơn, giúp lợi nhuận tăng lên. Điều này sẽ tác động tích cực đến lãi suất và khả năng giảm lãi suất sẽ cao hơn./.