Biến động thị trường ô tô 2019: Người dùng có lúc “thót tim”

Báo Điện tử Đài tiếng nói Việt Nam

Trái ngược với tình hình khó khăn năm 2018, thị trường ô tô Việt Nam đã có những thay đổi đáng chú ý trong năm vừa qua, tạo nên các điểm nhấn quan trọng.


Ô tô nhập khẩu về ồ ạt

Có thể nói, điểm nhấn lớn nhất xuyên suốt năm 2019 là số lượng ô tô nhập khẩu về Việt Nam rất nhiều và đều đặn trải dài qua từng tháng. Thậm chí, lượng xe quá lớn này còn là một phần nguyên nhân giúp giá thành bán ô tô giảm mạnh, và các khách hàng còn được khuyến mại nhiều đợt trong năm 2019.

Theo thống kê của Tổng cục Hải quan, Việt Nam nhập khẩu tới 140.301 chiếc ô tô nguyên chiếc các loại trong năm 2019, tăng 69,3% so với cùng kỳ năm trước. Trong đó, số lượng ô tô 9 chỗ ngồi trở xuống là 102.434 chiếc, tăng 85,4%; ô tô vận tải là 30.410 chiếc, tăng 25,7% so với năm 2018.

Mặt khác, báo cáo mới từ Hiệp hội các Nhà sản xuất Ô tô Việt Nam (VAMA) cũng cho thấy doanh số bán hàng của xe nhập khẩu tại Việt Nam tăng đáng kể so với năm 2018. Tính đến hết tháng 12 vừa qua, thị trường Việt Nam đã tiêu thụ 132.872 chiếc ô tô nhập khẩu, tăng trưởng 82%; trái lại, ô tô lắp ráp trong nước chỉ bán được 189.450 chiếc, giảm 12%.

Việc nguồn ô tô được đưa về Việt Nam dồi dào đã giúp người tiêu dùng có nhiều lựa chọn hơn khi có ý định chọn mua một chiếc ô tô. Và trên thực tế, điều này đã được chứng minh ngay bằng top 10 mẫu xe bán chạy nhất. Trong khi danh sách của năm ngoái chỉ có 1 mẫu xe nhập khẩu thì năm 2019 đã có đến 3 đại diện góp mặt.

Khuyến mại liên tục

Nếu năm 2018 vấn đề “đội giá” ô tô hay phải “mua bia kèm lạc” đối với những mẫu xe hot khiến khách hàng “ngại” thì đến năm 2019, hầu hết các mẫu xe đều nhận được khuyến mại. Đặc biệt, càng đến cuối năm khi mức độ mua sắm của người dân tăng lên thì số lượng ưu đãi càng nhiều. Kể cả những mẫu đang bán rất chạy cũng phải tuân theo xu hướng đó.

Điều này được cho là hệ quả của nguồn cung ô tô quá cao so với nhu cầu thực tế, nhiều nhà sản xuất có thể đã không dự đoán được mức độ tăng trưởng của thị trường. Đồng thời, một số mẫu xe bắt buộc phải “đu theo” khi các đối thủ đều áp dụng khuyến mại, cùng với việc nhiều ô tô mới hấp dẫn được trình làng thị trường Việt Nam.

Ô tô bắt đầu được lắp ráp trở lại

Với lợi thế từ mức thuế nhập khẩu 0%, rất nhiều ô tô đã được đưa về Việt Nam từ khu vực Đông Nam Á nhưng số lượng đó dường như vẫn chưa đủ cho người tiêu dùng, đặc biệt với các mẫu xe hot.

Do đó, nhiều nhà sản xuất đã quyết định lắp ráp trở lại những “con cưng” của mình ở Việt Nam. “Nổ phát súng” đầu tiên cho phong trào này là SUV 7 chỗ Toyota Fortuner vào tháng 6/2019, chỉ có một số phiên bản vẫn tiếp tục được nhập khẩu từ Indonesia.

Mitsubishi cũng công bố sẽ bắt đầu xuất xưởng những chiếc Xpander “cực hot” của mình tại nhà máy ở Việt Nam sau khi đạt được thành công rất lớn về doanh số năm vừa qua. Cùng với đó, Ford Escape sắp được bán tại nước ta cũng sẽ được lắp ráp tại nhà máy ở Hải Dương sau khi nhận gói nâng cấp và mở rộng trị giá 82 triệu USD. Trong khi đó, nhiều thông tin cho rằng Honda CR-V sẽ tiếp nối con đường này thay vì nhập khẩu từ Thái Lan như trước.

Ngoài ra, trong năm 2019, Mazda CX-8 và Kia Soluto cũng được tung ra thị trường Việt Nam lần đầu tiên và Thaco tiếp tục lắp ráp các mẫu xe này. Đồng thời, TC Motor - sau bước chuyển đổi quan trọng năm qua – cũng đang tăng cường lắp ô tô Hyundai và có thể sẽ mở rộng sang các thương hiệu khác.

Tăng lệ phí trước bạ xe bán tải

Nghị định số 20/2019/NĐ-CP của Chính phủ được áp dụng từ ngày 10/4/2019 đã khiến nhiều người muốn sở hữu xe bán tải và xe tải VAN phải “chùn bước”. Theo đó, mức lệ phí trước bạ dành cho các dòng xe này đã tăng lên bằng 60% mức thu lệ phí trước bạ lần đầu đối với ô tô chở người từ 9 chỗ ngồi trở xuống.

Ảnh hưởng của nghị định trên đã hiện hữu ngay trong tháng kế tiếp khiến doanh số xe bán tải đột ngột giảm mạnh vì nhiều người tiêu dùng không muốn mất thêm vài chục triệu tiền lệ phí. Tuy nhiên, bằng các hình thức ưu đãi giảm giá và khuyến mại, những mẫu xe bán tải hot cũng đã tăng doanh số trở lại như trước đây.

Xe hot liên tục gặp “phốt”

Trong số các mẫu xe hot dính “phốt” trong năm 2019, Honda CR-V được nhắc như cái tên hàng đầu với liên tiếp từ vụ cháy xe ở Nam Định đến lỗi tính năng ga tự động (Cruise Control). Tuy nhiên, vượt trên tất cả, hãng xe Nhật không cho vấn đề nằm ở chất lượng xe. Như lỗi ga tự động khiến phanh bị bó cứng, Honda giải thích vấn đề nằm ở thói quen đặt hờ chân phanh liên tục, khiến cảm biến nhầm lẫn. Các khách hàng sở hữu xe bị lỗi này có thể mang đến đại lý để cập nhật lại phần mềm.

Trước đó, Nissan X-Trail đã được nhiều khách hàng phản ánh có vết dầu loang dưới gầm ở phần tiếp giáp giữa động cơ và hộp số. Sau khi điều tra và tìm hiểu nguyên nhân, hãng xe Nhật đã kết luận đây không phải dầu rò rỉ từ bên trong động cơ, mà là dầu chống gỉ hộp số được dùng cho mục đích bảo quản, không gây nguy hại cho việc vận hành.

Mitsubishi Xpander cũng bị xướng tên trong năm vừa qua vì dính phốt chết máy bất ngờ khi đang đi trên đường, lỗi bơm xăng chính là nguyên nhân gây ra vụ việc này. Tuy nhiên, khác với Honda và Nissan, sau khi phát hiện trường hợp bị lỗi đầu tiên ở Việt Nam, nhà sản xuất Nhật Bản đã tiến hành điều tra và thông báo triệu hồi hơn 14.000 chiếc MPV giá rẻ để thay thế bộ phận trên.

Ngoài ra, đến cuối năm, các mẫu xe nhập khẩu tại Việt Nam xuất hiện bản đồ “đường lưỡi bò” đã khiến dư luận phẫn nộ, xuất phát từ một số ôtô Trung Quốc. Đến cuối tháng 10, một chiếc Volkswagen Touareg trưng bày tại triển lãm VMS 2019 cũng có tình trạng tương tự khiến các cơ quan chức năng phải vào cuộc thu giữ xe và yêu cầu nhà nhập khẩu phải nộp phạt hơn 100 triệu đồng.

Những cuộc “lật đổ” ấn tượng

Bắt đầu cho những màn tăng trưởng mạnh doanh thu để đứng đầu phân khúc là crossover Honda CR-V. Từ cuối năm 2018 khi nguồn cung ổn định, mẫu xe này đã vượt trên Mazda CX-5, và liên tiếp giữ được điều đó qua từng tháng của năm 2019. Tổng doanh số năm vừa qua của CR-V đã đạt con số 13.337 chiếc, tăng 51,2%.

Trong khi đó, Mitsubishi Xpander, sau một thời gian ngắn đầu năm gặp trục trặc về việc nhập khẩu, đã liên tục đạt doanh số khủng để vươn lên dẫn đầu phân khúc MPV nói chung, dù có nhiều đối thủ đã được đưa về như Toyota Avanza hay Suzuki Ertiga thế hệ mới. Thậm chí, một số tháng cuối năm 2019, mẫu xe này còn đánh bại luôn Toyota Vios để dẫn đầu thị trường ô tô Việt Nam.

Ít được nhắc đến hơn nhưng Hyundai Kona cũng là một kẻ “bất khả chiến bại” trong phân khúc SUV cỡ nhỏ năm vừa qua. Mẫu xe này đã dễ dàng vượt qua "ông kẹ” Ford Ecosport về doanh số sau vài tháng được giới thiệu tại Việt Nam (cuối tháng 8/2018), rồi đánh bại luôn mẫu Honda HR-V trình làng hồi tháng 9/2018.

VinFast nỗ lực bán ô tô ra thị trường

Năm 2019, VinFast bắt đầu giao đến tay khách hàng các mẫu xe đang thu hút sự chú ý của đông đảo người tiêu dùng: Lux A2.0, Lux SA2.0 và Fadil.

Để tăng độ nhận diện trên đường, hãng xe Việt Nam liên tục tung ra những chiến dịch lớn để cung cấp nhiều xe ra thị trường hơn, như: Khuyến khích nhân viên cấp cao và đối tác mua ô tô của mình, liên tục thay đổi và đưa ra các ưu đãi cho người dùng, kết hợp với các doanh nghiệp khác để sử dụng ô tô VinFast vào các mục đích dịch vụ...

Những cách trên đã giúp ô tô với biểu tượng chữ V xuất hiện ngày càng nhiều, đặc biệt ở các thành phố lớn. Tuy nhiên, sau khi khách hàng được tận tay sử dụng, nhiều ý kiến và quan điểm trái ngược đã được đưa ra về cả chất lượng cũng như cách làm truyền thông.

Thaco xuất khẩu ô tô

Những ngày cuối năm 2019 đánh dấu sự kiện đặc biệt của ngành ô tô Việt Nam khi những lô xe được lắp ráp bởi công ty Cổ phần ôtô Trường Hải (Thaco) đã được xuất khẩu ra nước ngoài.

Cụ thể, ngày 26/12/2019, Thaco đã xuất sang Myanmar 120 chiếc xe Kia Cerato phiên bản Deluxe được sản xuất tại Nhà máy Thaco Kia ở Chu Lai, Quảng Nam. Đến ngày 28/12, nhà sản xuất này tiếp tục đưa 15 chiếc xe bus mang thương hiệu Thaco Bus sang thị trường Philippines.

Đặc biệt hơn, với việc xuất khẩu xe bus thương hiệu Việt Nam (Thaco Bus), ngành công nghiệp ô tô nước ta đã có những thành công và bước tiến vượt bậc, từ một nước chuyên nhập khẩu và lắp ráp xe sử dụng nội địa nay Việt Nam đã có đủ khả năng mang những chiếc ô tô do chính mình sản xuất đem ra bán ở nước ngoài./.