Đảng cần có phương thức đo tín nhiệm trong dân để lựa chọn cán bộ

Báo Điện tử Đài tiếng nói Việt Nam

K

ỷ niệm 90 năm thành lập Đảng Cộng sản Việt Nam cũng là dịp chúng ta chuẩn bị tiến hành Đại hội Đảng các cấp, tiến tới Đại hội lần thứ XIII của Đảng. 2 yếu tố quan trọng nhất của mỗi nhiệm kỳ đó là việc chuẩn bị văn kiện và chuẩn bị nhân sự. Như Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Nguyễn Phú Trọng đã nói, để lãnh đạo đất nước phát triển nhanh và bền vững, chúng ta cần thiết phải có đội ngũ cán bộ lãnh đạo đủ Tâm, Tầm, Tài.

Nội dung khi không có video

PV: Theo quy hoạch Ban chấp hành Trung ương khóa XIII, hầu hết cán bộ có độ tuổi trên dưới 40. Trẻ hóa trong mỗi cấp ủy là rất cần thiết nhưng bài học từ những nhiệm kỳ gần đây cho thấy, việc thực hiện trẻ hóa cán bộ cũng đã phạm phải những sai lầm, để lại hậu quả không nhỏ. Ý kiến của GS Vũ Minh Giang về vấn đề này như thế nào?

GS.TS Vũ Minh Giang: Quy luật là sự phát triển đi lên, tương lai dân tộc phải nhìn và tin vào thế hệ kế tiếp. Nhưng không phải tất cả tuổi trẻ đều tinh hoa, hay còn thanh xuân thì đều có phẩm chất hay.

Do đó, vấn đề tuyển chọn, đào tạo, bồi dưỡng, thử thách đặt ra cực kỳ quan trọng. Có trường hợp cán bộ trẻ được cất nhắc đề bạt có vẻ chưa đúng quy trình của yêu cầu đặt ra, vẫn có mấy vần C (con cháu các cụ cả), vần Ệ (hậu duệ, huynh đệ, tiền tệ..). Những từ đó nhân dân khái quát lên và nếu ta lắng nghe từ dân vì sao có chữ đó thì có lẽ tránh được sai lầm.

Chúng ta phải đào tạo cán bộ kế cận là đúng đắn. Vừa qua, tôi có dịp tiếp xúc với cán bộ quy hoạch cấp chiến lược, qua những câu hỏi, câu chuyện đặt ra, tôi tin tưởng về năng lực của những người đó. Họ được lựa chọn từ cơ sở dựa trên thành tích, công trạng và bồi dưỡng sẽ khác người đi lên không theo quy trình đúng như ta mong muốn.

Một lần nữa tôi nhấn mạnh, việc xây dựng đội ngũ trẻ kế cận là rất quan trọng và chúng ta phải tin vào thế hệ trẻ. Còn tuyển chọn và bồi dưỡng ra sao là việc phải rất để tâm.

PV: Thưa PGS Nguyễn Viết Thảo, qua tiếp xúc với nhiều cán bộ quy hoạch cấp chiến lược, ông có cảm nhận gì?

PGS Nguyễn Viết Thảo: Tôi và GS Vũ Minh Giang đã vinh dự trực tiếp trình bày chuyên đề, chủ trì thảo luận trong đợt bồi dưỡng, cập nhật kiến thức cho cán bộ quy hoạch cấp chiến lược. Cá nhân tôi tiếp xúc thường xuyên với các đồng chí này.

181 đồng chí qua 3 lớp bồi dưỡng đầu tiên thuộc 3 độ tuổi, rất cân đối và rõ ràng: Thứ nhất là thế hệ cuối 6X, thứ hai là đầu 7X đến giữa 7X, thứ ba là giữa 7X đến đầu 8X. Trong đó có cả nam, nữ; vùng, miền; ngành, cấp. Trình độ của những cán bộ này rất cao, được đào tạo rất bài bản. Tuyệt đại đa số có quá trình công tác hết sức dày dặn, phong phú, thử thách qua nhiều vị trí. Quá trình học tập tại Học viện Chính trị Quốc gia Hồ Chí Minh cũng rất tự giác, nghiêm túc. Tôi được phân công chủ nhiệm lớp nhưng không bao giờ phải lên nhắc nhở, kiểm tra ở giảng đường hay ký túc xá.

Từ đội ngũ này tôi tin chúng ta có những đồng chí lãnh đạo Đảng, Nhà nước, đoàn thể chính trị xã hội, các cấp uỷ và chính quyền địa phương ngang tầm như toàn dân mong muốn.

PV: Trong lựa chọn cấp ủy khóa mới, một vấn đề mà Lãnh đạo Đảng, Nhà nước đặc biệt nhấn mạnh cũng như nhân dân rất quan tâm là chống “chạy chức, chạy quyền, chạy phiếu bầu”. Các chuyên gia có chia sẻ gì về lo lắng này?

GS.TS Vũ Minh Giang: Tôi nghĩ có cơ sở để nhân dân lo lắng. Nói chứng cứ đâu thì khó nhưng thực tế nó vẫn diễn ra. Với những gì ta đang làm thì tôi rất tin tình trạng đó từng bước được khắc phục.

Cách dân nói rất dân dã nhưng rất đáng lưu ý: “Chạy” mà không được chức thì sẽ không “chạy” nữa. Còn nói cấm biếu quà cáp này kia thì chỉ làm kiểu mang tính cấp thời thôi. Gốc vấn đề là cơ chế, cách thức để một cá nhân không quyết định được, có giám sát lẫn nhau để người muốn “chạy” cũng không “chạy được” để rồi không “chạy” nữa.

PGS Nguyễn Viết Thảo: Nhân dân ta mỗi khi lo lắng điều gì thì luôn luôn có lý do rất chính đáng, kể cả lo lắng về nạn mà tôi nói nôm na là “chạy chọt”. Và không chỉ nhân dân lo lắng, Đảng ta ra cả quy định về phòng, chống chạy chức chạy quyền. Lãnh đạo Đảng, Nhà nước thời gian qua cũng nhấn mạnh nhiều.

Chống “chạy” phải bằng luật pháp, cơ chế và điều này đang được hoàn thiện dần. Một số biện pháp hành chính như kê biên tài sản, cấm nhận quà này kia là cần thiết nhưng không phải giải pháp triệt để. Tuyên truyền, giáo dục cũng chỉ đóng góp phần nào. Tôi muốn trở lại vấn đề nhân dân giám sát xây dựng đảng. Chúng ta phải dựa vào dân thì mới chống được “chạy chức, chạy quyền”.

GS.TS Vũ Minh Giang: Hiện nay quy định vẫn hơi cứng khi chỉ có một bộ phận được quyền tham gia lấy tín nhiệm chứ chưa có kênh đo độ tín nhiệm của cán bộ trong dân. Tôi nghĩ tới đây Đảng cần nghĩ đến phương thức “đo” độ tín nhiệm của cá nhân dự kiến trong quy hoạch. Cái đó là cách nhìn đa chiều và chính xác hơn. Phiếu tín nhiệm cũng công khai đấy nhưng phạm vi hẹp thì phản ánh chưa chính xác lắm, cần như thống kê chọn mẫu càng lớn thì độ chính xác càng cao. Cơ chế đo độ tín nhiệm ở diện rộng hơn thì độ chính xác cao hơn.

PGS Nguyễn Viết Thảo: Nhiều năm qua, ví dụ công tác cán bộ, nói nôm na công thức “Đảng cử, Dân bầu”. Nhưng có khi Đảng cử mà dân không bầu. Vừa qua thí điểm cơ chế mới là “Dân tin thì Đảng mới cử”. Tôi cho rằng, rất hay. Dân phải thừa nhận đồng chí này là tấm gương về mọi mặt thì Đảng hãy cử để bầu vào các chức danh.

PV: PGS Nguyễn Viết Thảo có thể nói rõ hơn về việc thí điểm cơ chế “Dân tin thì Đảng mới cử”?

PGS Nguyễn Viết Thảo: Quảng Ninh vừa rồi thí điểm bầu trưởng thôn, trưởng khu. Tôi cho rằng đây là cuộc bầu cử trực tiếp, ngày hội thực sự và thể hiện quyền làm chủ thực sự của nhân dân khi họ nô nức đi bầu. Chỉ người nào được dân bầu làm trưởng thôn, trưởng khu thì cấp uỷ, chi bộ mới đề cử vào danh sách ứng cử cấp uỷ nhiệm kỳ tới. Như thế vừa chọn được cán bộ và vừa thực hiện được Bí thư làm luôn trưởng thôn, trưởng khu. Trước kia cũng hướng mục tiêu này theo cơ chế Đảng giới thiệu nhưng nhiều nơi, bà con lại không bầu đồng chí ấy làm trưởng thôn nên Bí thư một người, trưởng thôn lại người khác.

Trung ương nên chỉ đạo tổng kết mô hình thí điểm, nếu nhân rộng được thì tốt. Cách làm có thể thế nào đó cho phù hợp nhưng tôi kiên trì quan điểm chung là “Dân có tin thì Đảng mới cử”.

PV: Và điều này xuất phát từ quan điểm không hề xa lạ của Chủ tịch Hồ Chí Minh mà GS Vũ Minh Giang chia sẻ trước đó, là phải bắt đầu từ lòng dân?

GS.TS Vũ Minh Giang: Cán bộ được lựa chọn thì phải theo quy trình, nhưng dân như phên lọc, tấm gương lớn soi đủ chiều về nhân vật được lựa chọn. Tấm gương nhân dân phản chiếu luôn khách quan rằng, người cán bộ đó có trong sáng, xứng đáng hay không. Tất nhiên, Đảng còn xem xét nhiều mặt, nhiều việc để cân nhắc một cán bộ nhưng người được dân tin yêu đương nhiên phải cần được lưu ý và qua phên lọc khách quan của dân là cần thiết.

Được biết, năm 1946, sau khi giành được độc lập, đất nước đối diện muôn vàn khó khăn, nhiều người khuyên Hồ Chí Minh không nên ra ứng cử vì nhỡ có vấn đề gì thì sẽ thế nào, nhưng Bác dứt khoát tổng tuyển cử để biểu hiện tôn trọng nhân dân, chứng minh quyền lực là của dân và dân có thừa nhận người cán bộ hay không. Và qua tổng tuyển cử, Người được nhân dân ủng hộ càng thêm tin tưởng vào tính chính danh, đúng đắn về vị trí của mình được trao gửi.

Lịch sử cho chúng ta bài học quý trong công cuộc xây dựng hệ thống chính trị. Cơ sở rất quan trọng. Ông trưởng thôn, Bí thư chi bộ rất gần dân nên nếu chọn được người dân yêu dân quý thì uy tín của Đảng được nâng lên từ cơ sở.

PV: Bài học này có ý nghĩa thế nào khi chúng ta đang chuẩn bị cho một nhiệm kỳ mới thưa GS Vũ Minh Giang?

GS.TS Vũ Minh Giang: Tôi cũng đang trông chờ Đảng phát huy tất cả những gì Đảng đã đem lại cho nhân dân để có vị trí như hiện nay, đó là: Chiếm trọn được lòng tin của nhân dân. Chúng ta có thể kể ra nhiều sức mạnh như sự thông minh sáng suốt trong đường lối, tổ chức tài tình nhưng sức mạnh toàn dân tộc mới là vô địch và vô biên nếu phát huy lòng tin vào lực lượng lãnh đạo.

Khi không tin thì dân đó nhưng không huy động được, sức mạnh đó nhưng không trong tay mình. Tôi và có lẽ cũng như tuyệt đại đa số mong rằng, Đảng làm sao để dân ngày càng tin yêu hơn.

PV: Xin cảm ơn các chuyên gia./.