Bầu cử Mỹ 2020: Joe Biden chọn an toàn hay “chơi lớn”?

Báo Điện tử Đài tiếng nói Việt Nam

Chi đậm vào các bang “chiến địa” hay lựa chọn chiến lược an toàn để đảm bảo đạt mục tiêu 270 phiếu đại cử tri là bài toán khó mà Joe Biden phải đối mặt.


Kể từ đầu chiến dịch bầu cử tổng thống 2020, con đường đơn giản nhất của Joe Biden để chiến thắng luôn tập trung vào những bang dao động: Michigan, Pennsylvania và Wisconsin, 3 bang mà bà Hillary Clinton đã thua với khoảng cách rất hẹp năm 2016.

Giờ đây, khi sự ủng hộ đối với Tổng thống đương nhiệm Donald Trump đang tụt dốc trong các cuộc thăm dò ở một năm đầy bất ổn với đại dịch Covid-19, thì bản đồ bầu cử đã mở rộng hơn cho ứng viên chính thức của đảng Dân chủ.

Cựu Phó Tổng thống Joe Biden không chỉ đang dẫn trước ở cả 6 bang vốn được coi là các “chiến địa” hàng đầu, mà các cuộc thăm dò còn cho thấy ông cũng đang bám đuổi khá sít sao ở những bang từng được xem là trung thành với Trump như Texas, Georgia, Ohio, Iowa và thậm chí cả Missouri.

Dù vậy, khi càng có nhiều con đường mở ra cho đội ngũ tranh cử của Biden để đạt được mục tiêu 270 phiếu đại cử tri – trong đó 38 phiếu đại cử tri của Texas không chỉ giúp thay đổi cuộc đua tổng thống hiện nay mà còn có thể giúp định hình các vấn đề chính trị của tổng thống trong tương lai – thì điều đó cũng đem lại càng nhiều rủi ro.

“Chơi lớn” bằng cách dồn tiền và nguồn lực vào những bang này có thể đánh đổi bằng cái giá về nguồn lực ở những bang khác, như Pennsylvania, Michigan và Wisconsin, nơi mà khoảng cách bị đánh bại của bà Clinton chỉ chưa đến 1 điểm %. Đối với chiến dịch tranh cử của Joe Biden, đây là một tình thế tiến thoái lưỡng nan.

Biden tiến thoái lưỡng nan

Các nhân vật của đảng Dân chủ mong muốn có một chiến thắng áp đảo, có thể đánh dấu rõ ràng sự kết thúc “thời đại của Trump”, biến các bang “đỏ” [màu sắc đại diện cho đảng Cộng hòa-ND] thành “xanh” [màu sắc đại diện cho đảng Dân chủ-ND] và cho họ quyền kiểm soát Thượng viện Mỹ - nơi họ cần có thêm 3-4 ghế nữa để chiếm đa số.

Nguồn: CNN

Một số thành viên trung thành của đảng Dân chủ cho rằng Biden có thể giúp đảng Dân chủ đạt được điều đó bằng cách mở rộng chiến dịch ở Georgia, Iowa và Texas, cả 3 bang đều có cuộc đua khá cạnh tranh vào Thượng viện với các đối thủ Cộng hòa đương nhiệm. Tình huống tương tự cũng diễn ra ở Bắc Carolina và Arizona.

Dù vậy, Biden lại không thể mạo hiểm lãng phí nguồn lực để rồi không thể thu về chiến thắng.

“Tôi nghĩ bài học từ 2016 là phải cực kỳ chắc chắn bạn đã ‘chốt’ được các bang có nhiều phiếu đại cử tri để có được con số màu nhiệm thậm chí trước khi bạn nghĩ về những điều khác”, Joe Trippi một chiến lược gia kỳ cựu của đảng Dân chủ.

Theo ông Trippi, nếu Biden chi đậm ở Texas, có thể Trump sẽ phải gặp khó khăn ở “căn cứ vững mạnh” của đảng Cộng hòa này, nhưng đổi lại, cái giá phải trả chính là nguồn lực cho những bang khác sẽ bị hạn chế hơn.

“Làm vậy chính bạn sẽ là người rơi vào bẫy: Bạn ném 50 triệu USD vào Texas vì nghĩ rằng ‘Chúng ta sẽ khiến (Trump) phải chi 80 triệu ở đây’, nhưng 50 triệu đó đáng lẽ ra bạn nên dành để chi vào Michigan, Wisconsin, Pennsylvania. Điều quan trọng nhất vẫn là các đại cử tri. Đó là những gì tôi nghĩ chúng ta còn thiếu năm 2016”, Trippi nói, nhắc lại cuộc bầu cử tổng thống năm 2016, khi bà Clinton nhận được nhiều phiếu phổ thông hơn ông Trump nhưng lại thua về số phiếu đại cử tri.

An toàn không phải là thận trọng mà là khôn ngoan

Các cuộc thăm dò hiện nay trên cả nước cho thấy ông Biden đang dẫn trước cách biệt 2 con số so với Tổng thống đương nhiệm Donald Trump vốn “mất điểm” vì đại dịch Covid-19, nền kinh tế khó khăn và các cuộc biểu tình chống phân biệt chủng tộc trên cả nước.

NYTimes đưa tin, các lãnh đạo Dân chủ đang kêu gọi quản lý chiến dịch tranh cử của ông Biden, Dillon O'Malley, coi Texas thành một ưu tiên. Thăm dò của Dallas Morning News hôm 12/7 cho thấy Biden dẫn trước Trump ở Texas với tỷ lệ 46%-41%.

Nguồn: CNN

Tuy nhiên, bên cạnh các kết quả thăm dò, Chủ tịch đảng Dân chủ tại Texas Gilberto Hinojosa còn nêu ra các lý do mà đảng Dân chủ muốn đầu tư mạnh hơn vào bang này: 7 cuộc đua vào quốc hội ở các hạt “có khuynh hướng” Cộng hòa, nhưng mà các ứng viên Dân chủ lại đang bám đuổi khá sít sao, trong khi đảng này thực sự chỉ cần 9 ghế để kiểm soát Hạ viện.

Texas là bang thứ 7 chiến dịch tranh cử của Biden chạy quảng cáo trên truyền hình. Các bang khác là 6 “chiến địa” mà Trump đã từng giành chiến thắng năm 2016: Arizona, Florida, Michigan, Bắc Carolina, Pennsylvania và Wisconsin. Cả 6 bang này đều được xem là các bang dao động trong cuộc đua năm nay. Phía ban tranh cử của ông Trump cũng đã chạy quảng cáo ở các bang này, trong khi các cuộc thăm dò cho thấy Biden đều đang dẫn trước.

Đội ngũ tranh cử của Biden nói rằng họ đã chi “khoảng giữa 6 con số” (khoảng 500.000 USD) để chạy đoạn quảng cáo trên truyền hình ở Texas hôm 14/7. Con số tương đối nhỏ này cho thấy ban tranh cử của ông Biden vẫn đang dè dặt ở bang “ngôi sao cô đơn” này.

Chủ tịch đảng Dân chủ tại Texas Gilberto Hinojosa nói với USA Today rằng ông hiểu sự miễn cưỡng của Biden khi đầu tư vào Texas vì quy mô lớn của bang này và lịch sử cũng không ủng hộ khi những cuộc đua vào Nhà Trắng gần đây, đảng Dân chủ không nắm chắc được phần thắng. Lần gần đây nhất Dân chủ thắng ở Texas là cuộc đua của Jimmy Carter năm 1976.

Dù triển vọng của đảng Dân chủ ở Texas và Georgia nói chung khá cao, David Axelrod, cựu cố vấn cho Tổng thống Barack Obama và từng có thời gian dài làm chiến lược gia đảng Dân chủ, lại tỏ ra thận trọng.

“Quy tắc đầu tiên khi lên kế hoạch cho chiến dịch tranh cử: Hãy “khóa chặt” những bang bạn phải giành được sự ủng hộ bằng cách đầu tư cho chiến dịch và quảng cáo trong một khoảng thời gian đều đặn. Sau đó mới mở rộng ra các mục tiêu tham vọng hơn. Đó không phải là thận trọng, mà là khôn ngoan”, Axelrod tuyên bố trên Twitter.

Ông cũng nói thêm rằng: “trước khi quyết định dồn nguồn lực vào 1 bang nào đó, tốt hơn là phải nắm rõ chi phí cho việc cạnh tranh để chiến thắng ở bang đó sẽ tốn những gì. Texas, Ohio và Georgia đều là những bang có chi phi quảng bá truyền thông đắt đỏ”.

Mặc dù đang dẫn trước Trump trong chiến dịch gây quỹ 2 tháng liên tiếp, nhưng Tổng thống đương nhiệm vẫn nắm giữ lợi thế về nguồn tiền hơn so với Biden.

Người phát ngôn chiến dịch của ông Trump, Samantha Zager từng nói một cách thẳng thừng rằng: “Tổng thống Trump sẽ thắng ở những bang đó” khi được hỏi về triển vọng của đảng Dân chủ ở Georgia, Iowa, Ohio và Texas.

Còn một yếu tố nữa làm phức tạp thêm tính toán của Biden: đảng Dân chủ chỉ cần nhìn lại 4 năm trước, khi các cuộc thăm dò ở khoảng thời gian vài tháng trước bầu cử đều cho thấy bà Clinton dẫn trước ở Texas và Georgia và thậm chí ở những bang “siêu đỏ” như Utah. Nhưng rốt cục bà vẫn thua ở các bang này cùng với các bang Trung Tây (Midwest) mặc dù chiến dịch của bà đã đầu tư khá nhiều nguồn lực cho tới phút chót.

Bài toán khó của Biden

Các thành viên Dân chủ coi Iowa và Ohio – nơi mà ông Obama đã 2 lần chiến thắng nhưng bà Clinton lại để thua – cùng các bang vùng Trung Tây (Midwest) là những nơi có thể lật ngược tình thế bởi Biden đầu tư nhiều công sức ở khu vực này hơn so với những gì bà Clinton đã làm năm 2016.

Một Texas đang phát triển nhanh chóng với đông đảo người Mỹ gốc phi, người da đen, dân số thành thị cùng các ngoại ô đang bùng nổ ngày càng thiên sang cánh tả. Dân số có đông người da đen ở bang Georgia và các ngoại ô xung quanh Atlanta cũng đem lại nhiều lợi thế cho đảng Dân chủ và cũng đáng được đầu tư.

“Một khi nó đã chuyển xanh, thì nó sẽ không trở lại”, Hinojosa nói về nhân khẩu học của bang Texas.

Chiến thắng cho Biden ở Georgia, Iowa hay Ohio, và đặc biệt là Texas, có thể sẽ khiến chiến dịch vận động tranh cử của Tổng thống Trump chuyển hướng sang các bang mà bà Clinton từng chiến thắng năm 2016 như Minnesota, New Hampshire, Nevada và Maine.

Mặc dù các cuộc thăm dò gần đây ở các bang đó cho thấy Biden dẫn trước tới 16 điểm %, nhưng ban chiến dịch của Trump vẫn coi Minnesota là một mục tiêu. Nhóm tranh cử của Biden thậm chí còn không phát quảng cáo ở Minnesota, New Hampshire hay Nevada, đó một dấu hiệu cho thấy họ cảm thấy an toàn ở các bang này.

“Hiện vẫn là giai đoạn sớm của chiến dịch vì thế chúng tôi không cần thiết phải hoảng hốt”, John Feehery, một chiến lược gia của đảng Cộng hòa nói về chiến dịch quảng bá trên truyền hình mà Trump thực hiện ở Georgia, Ohio và Iowa.

“Tôi cũng nghĩ các bạn nên sớm gạt những bang này sang 1 bên để có thể tập trung vào các bang dao động khác”, Freehery nhấn mạnh, đồng thời nhắc lại rằng, năm 2016, ông Trump đã thắng ở Iowa với hơn 9 điểm, Ohio 8 điểm và Georgia 5 điểm.

Hai bang mà bà Clinton đã để thua với cách biệt rất nhỏ là Michigan (0,3 điểm %) và Pennsylvania (0,7 điểm %). Nếu Biden thắng 2 bang này và giữ được tất cả những bang mà Clinton từng thắng, ông sẽ có 268 phiếu đại cử tri và chỉ cần giành thêm đúng 1 bang mà Trump từng thắng trong cuộc bầu cử năm 2016.

Trong trường hợp này, Đảng Dân chủ nhìn thấy 2 mục tiêu tiềm năng: Wisconsin, bang vốn có truyền thống ủng hộ đảng Dân chủ mà bà Clinton thua chưa đến 1 điểm % năm 2016, và Arizona – bang mà đảng Dân chủ tin là sự ủng hộ của họ tại đó đang gia tăng đáng kể.

Tuy nhiên David Plouffe, cựu quản lý chiến dịch của Barack Obama cảnh báo: “Điều đó sẽ chỉ khả thi nếu như bạn không để mất Minnesota. Sự ủng hộ của mỗi Arizona là chưa đủ chắc chắn. Bạn phải nắm được cả Florida, Bắc Carolina đã”.

Trong khi đó, Robby Mook, quản lý chiến dịch của cựu ngoại trưởng Hillary Clinton cho rằng, ngay cả Minnestona cũng chưa đủ chắc chắn bởi bà Clinton chỉ thắng cách biệt chưa đến 1 điểm % ở bang này. Theo ông, Nevada có lẽ là mục tiêu dễ dàng hơn, vì bà đã thắng cách biệt tới 2,4%.

Tận dụng những "cỗ xe song mã"?

Ban tranh cử của Biden đã nói một cách công khai về sự tin tưởng đối với Arizona, nơi họ có thể tận dụng được lợi thế từ chiến dịch tranh cử vào Thượng viện của thành viên đảng Dân chủ Mark Kelly, một cựu phi hành gia đang cạnh tranh sít sao với Thượng nghị sỹ Cộng hòa Martha McSally.

Một cuộc bám đuổi tương tự cũng diễn ra ở Bắc Carolina nơi mà thành viên Dân chủ Cal Cunningham đang chạy đua với Thượng nghị sỹ Cộng hòa Thom Tillis.

Nếu đầu tư vào Georgia và Iowa, đội ngũ tranh cử của Biden cũng có thể tạo nên những cỗ xe song mã với các ứng viên Dân chủ tranh cử vào Thượng viện ở đó.

Biden có có thể tận dụng chiến dịch tranh cử vào Thượng viện của thành viên đảng Dân chủ Mark Kelly tại Arizona. (Ảnh: AP, US News)

Tại Georgia, ứng viên đảng Dân chủ Jon Ossoff đang “chạy đua” với Thượng nghị sỹ Cộng hòa Sonny Perdue, còn ở Iowa, là cuộc đua gắt gao giữa Thượng nghị sỹ Cộng hòa Joni Ernst với ứng viên Dân chủ Theresa Greenfield.

Iowa chỉ có 6 phiếu trong đại cử tri đoàn, nhưng nó vẫn đem lại cơ hội giúp đảng Dân chủ có thêm 1 ghế ở Thượng viện.

“Liệu tôi có nghĩ Biden thắng ở Iowa hay không? Tất nhiên là có, thực tế, chúng tôi là một bang dao động”, cựu Chủ tịch đảng Dân chủ tại Iowa Sue Dvorsky nói.

Bà Dvorsky nói rằng ông Biden có thể thắng ở Iowa với những nỗ lực của đảng Dân chủ tại bang này. “Chúng tôi thực sự có một chiến dịch phối hợp trong năm nay”, bà nói.

Tuy nhiên, khi nói tới việc Biden có nên “chơi lớn” ở Iowo và các bang như Ohio, Georgia và Texas hay không, thì bà Dvorsky lại đưa ra một lời cảnh báo.

“Họ có nên tới đây [Iowa] với 1 xe chất đầy tiền vì 6 lá phiếu đại cử tri hay không ư? Chắc chắn là có, nhưng chỉ khi như ban tranh cử [của Biden] nắm chắc được vị thế của họ ở Wisconsin, Michigan, Pennsylvania, North Carolina và Arizona. Sẽ luôn có áp lực khi ‘chơi lớn’. Nhưng điều đó thực sự có thể phản tác dụng nếu không nắm chắc được thực tế bạn đã có những gì mình muốn”, bà Dvorsky nói./.

Nội dung khi không có video

Biden tấn công cách xử lý đại dịch Covid-19 của Tổng thống Trump trong một phát biểu ở Wilmington, Delaware ngày 15/7. Nguồn Reuters